Stel, je komt bij een gezin waar je niet dezelfde taal spreekt. Dan is er vaak flink wat handen- en voetenwerk nodig om elkaar te begrijpen. Hoe fijn zou het zijn als je gebruik kunt maken van beeldmateriaal dat jou helpt om anderstalige ouders goed te informeren? Goed nieuws: daar werken we aan!
Met beeldmateriaal kunnen we taalbarrières op een laagdrempelige manier overbruggen. Binnen het project ‘Beeldmateriaal voor anderstaligen tijdens en rondom de kraamperiode’ wordt daarom een landelijk inzetbare, visuele voorlichtingsset ontwikkeld voor anderstalige gezinnen. Daarbij is ook aandacht voor ouders die moeite hebben met lezen en schrijven (laaggeletterdheid). Het materiaal combineert actuele inzichten over postnatale zorg met cultuursensitieve informatie.
De drie onderdelen van de voorlichtingsset
1
Digitaal kraamboek
Een kernonderdeel van de voorlichtingsset is het kraamboek. Het kraamboek bevat onder andere de belangrijkste controles van dag één tot en met acht van de kraamweek en kraambed-gerelateerde thema’s zoals kruiken, verschonen, en de hielprik en gehoortest. Het kraamboek wordt beschikbaar gesteld in het Nederlands, Arabisch, Tigrinya en Engels, en wordt waar mogelijk geoptimaliseerd voor laaggeletterden. Het ondersteunt de uitwisseling van signalen en communicatie tussen kraamzorg, verloskundige en de anderstalige (laaggeletterde) cliënt.
2
Instructiefilms
Het kraamboek is taalloos mogelijk ingericht en bevat, naast pictogrammen, foto’s en illustraties, heldere instructiefilmpjes over essentiële thema’s. Mogelijke thema’s waarbij instructiefilmpjes komen zijn veilig slapen, warmtezorg, borstvoeding en kolven, en alarmsignalen bij moeder en kind.
3
Visueel routeformat
Tot slot bevat de voorlichtingsset een visueel routeformat dat anderstalige cliënten helpt om hun weg te vinden naar belangrijke locaties. In de praktijk blijkt het voor deze cliënten soms lastig om de juiste plek te vinden na een doorverwijzing, zoals het priklab of de locatie waar ze medicatie kunnen ophalen. Het routeformat maakt deze locaties herkenbaar met behulp van afbeeldingen en visuele aanwijzingen. Zorgpraktijken, zoals verloskundigen- en huisartspraktijken, kunnen het format personaliseren met de informatie die voor de cliënt van belang is bij de doorverwijzing.
Samen ontwikkelen vanuit de praktijk
Projectgroep
De ontwikkeling doet KCKZ niet alleen. Sterker nog, er zijn heel veel betrokkenen! Het project is aangevraagd door het Kenniscentrum Kraamzorg (KCKZ), de Koninklijke Nederlandse Organisatie van Verloskundigen (KNOV), Stichting Shkorey, Verloskundigenpraktijk Newlife, Kraamzorgorganisatie Het Groene Kruis en gynaecoloog Ineke Postma. Daarnaast maken GGD GHOR Nederland (GroeiGids) en BabyBalance deel uit van de projectgroep, en draagt gynaecoloog Esther Feijen bij met haar inhoudelijke expertise.
Kraamzorg
En hoe zorgen we ervoor dat voorlichtingsmaterialen écht aansluiten bij de praktijk en bij de mensen voor wie ze bedoeld zijn? Door hen vanaf het begin bij de ontwikkeling te betrekken! Daarom werken we binnen dit project samen met zorgprofessionals én anderstaligen. Een kerngroep van ervaren kraamverzorgenden brengt praktijkkennis in vanuit diverse werkgebieden. Van Amsterdam Zuidoost en omgeving (Kraamzorg Joy) tot het noorden van het land, met ervaring van kraamzorgverlening bij azc’s, het aanmeldcentrum in Ter Apel en het Ronald McDonald Huis (Het Groene Kruis en Naviva Kraamzorg), en Brabant, waar ook specifieke kennis over persoonlijke, religieuze en culturele achtergronden wordt ingebracht (Kraamzorg Believe).
Doelgroep
Minstens zo belangrijk zijn de ervaringen en behoeften van de doelgroep zelf. We werken nauw samen met een diverse groep vrouwen met onder andere een Eritrese, Arabische, Iraakse, Syrische en Jemenitische achtergrond. De groep bestaat uit anderstalige zwangeren en jonge moeders, cultural mediators en sleutelpersonen. De vrouwen denken o.a. mee over relevante onderwerpen, hoe deze het beste kunnen worden verbeeld, en delen kennis over culturele gewoonten en gebruiken uit hun land van herkomst, die worden vertaald naar cultuursensitieve tips voor zorgverleners.
Waar staan we nu?
Samen met alle projectpartners hebben we de verschillende thema’s voor het kraamboek vastgesteld en een conceptversie opgesteld.
Het eerste hoofdstuk, de controles op kraamdag 1 tot en met 8, heeft inmiddels verschillende input- en feedbackrondes doorlopen. Zowel kraamverzorgenden, de doelgroep anderstaligen als de projectgroep hebben hieraan bijgedragen. Stichting Shkorey verwerkt op dit moment de laatste aandachtspunten, zodat het hoofdstuk straks helemaal klaar is. Daarna gaan we aan de slag met het volgende hoofdstuk: kraambed-gerelateerde onderwerpen!
En er is meer leuk nieuws: binnenkort presenteren we het kraamboek met het eerste hoofdstuk, tijdens een VSV-avond. Ook zijn we in gesprek met Stichting ABC om het kraamboek te laten testen door mensen die moeite hebben met lezen en schrijven.
We houden jullie natuurlijk van harte op de hoogte van alle verdere ontwikkelingen rondom het project!
Leren van Elkaar
Dit project valt onder de subsidie Leren van elkaar van ZonMw (dossiernummer: 08590022510005). Met deze subsidie wil ZonMw organisaties die kwaliteitsgelden ontvangen helpen om ontwikkelde hulpmiddelen breder te gebruiken. Ook kunnen organisaties zo kennis en ervaringen met elkaar delen. Samenwerken en van elkaar leren staan hierbij centraal.
