Stel, je komt bij een gezin waar je niet dezelfde taal spreekt. Dan is er vaak flink wat handen- en voetenwerk nodig om elkaar te begrijpen. Hoe fijn zou het zijn als je gebruik kunt maken van beeldmateriaal dat jou helpt om anderstalige ouders goed te informeren? Goed nieuws: daar werken we aan!
Met beeldmateriaal kunnen we taalbarrières op een laagdrempelige manier overbruggen. Binnen het project ‘Beeldmateriaal voor anderstaligen tijdens en rondom de kraamperiode’ wordt daarom landelijk inzetbaar, visueel voorlichtingsmateriaal ontwikkeld voor anderstalige gezinnen. Daarbij is ook aandacht voor ouders die moeite hebben met lezen en schrijven (laaggeletterdheid). Het materiaal combineert actuele inzichten over postnatale zorg met cultuursensitieve informatie.
De drie onderdelen van de voorlichtingsset
1
Digitaal kraamboek
Het belangrijkste onderdeel van het voorlichtingsmateriaal is het kraamboek. Het kraamboek bevat onder andere beeldmateriaal van de belangrijkste controles van dag één tot en met acht van de kraamweek. Ook bevat het kraambed-gerelateerde thema’s zoals het verschonen van de pasgeborene, instructie over bloedverlies, de hielprik en gehoortest en nog heel veel andere onderwerpen! Het kraamboek wordt beschikbaar gesteld in het Nederlands, Arabisch, Tigrinya en Engels, en wordt waar mogelijk geoptimaliseerd voor laaggeletterden. Het ondersteunt de communicatie tussen de kraamverzorgende, verloskundige en de anderstalige (laaggeletterde) cliënt.
2
Instructiefilms
Het kraamboek is taalloos mogelijk ingericht en bevat, naast pictogrammen, foto’s en illustraties, heldere instructiefilmpjes over essentiële thema’s. Bij het ontwikkelen van het kraamboek, ontdek je dat er onderwerpen zijn die beter ondersteunt kunnen worden met een filmpje. We besluiten voor welke onderwerpen filmpjes worden ontwikkeld, als het kraamboek bijna af is.
3
Visueel routeformat
Tot slot bevat het voorlichtingsmateriaal een routekaart in beeld dat anderstalige cliënten helpt om hun weg te vinden naar belangrijke locaties. In de praktijk blijkt het voor deze cliënten soms lastig om de juiste plek te vinden na een verwijzing, zoals het priklab of de locatie waar ze medicatie kunnen ophalen. De routekaart maakt deze locaties herkenbaar met behulp van afbeeldingen en visuele aanwijzingen van de locatie waar ze moeten zijn. Elke zorgverlener die verwijst naar een locatie, zoals verloskundigen, kraamverzorgenden en huisartsen, kunnen de routekaart zelf invullen met de informatie die voor de cliënt van belang is bij de verwijzing.
Samen ontwikkelen vanuit de praktijk
Projectgroep
De ontwikkeling doet KCKZ niet alleen. De aanvraag voor dit project is gedaan samen met de Koninklijke Nederlandse Organisatie van Verloskundigen (KNOV), in samenwerking met Stichting Shkorey, Verloskundigenpraktijk Newlife, Kraamzorgorganisatie Het Groene Kruis en gynaecoloog Ineke Postma van het Frisius MC. Daarnaast geven GGD GHOR Nederland (GroeiGids), BabyBalance en verloskundig onderzoeker en docent Esther Feijen-de Jong van het Universitair Medisch Centrum Groningen input.
En hoe zorgen we ervoor dat het voorlichtingsmateriaal écht aansluit bij de praktijk van kraamverzorgenden en bij nieuwkomers, anderstaligen en laaggeletterden? Door hen vanaf het begin bij de ontwikkeling te betrekken! Daarom werken we binnen dit project direct samen met anderstaligen, kraamverzorgenden en verloskundigen.
Kraamzorg
Een werkgroep van ervaren kraamverzorgenden brengt praktijkkennis in vanuit diverse werkgebieden. In de werkgroep zitten kraamverzorgenden die werken bij Kraamzorg Joy, Kraamzorgorganisatie het Groene Kruis, het Ronald McDonald huis en Kraamzorgorganisatie Believe. Zij hebben specifieke kennis over persoonlijke, religieuze en culturele gebruiken en achtergronden van anderstalige cliënten, zodat het voorlichtingsmateriaal beter op deze doelgroep aansluit.
Doelgroep
Het belangrijkste zijn de ervaringen en behoeften van de doelgroep zelf. Stichting Shkorey werkt nauw samen met een diverse groep vrouwen met onder andere een Eritrese, Arabische, Iraakse, Syrische en Jemenitische achtergrond. De groep bestaat uit anderstalige zwangeren en jonge moeders, cultural mediators en sleutelpersonen. De vrouwen denken o.a. mee over relevante onderwerpen, hoe deze het beste kunnen worden verbeeld, en delen kennis over culturele gewoonten en gebruiken uit hun land van herkomst, die worden vertaald naar cultuursensitieve tips voor zorgverleners.
Waar staan we nu?
Samen met alle projectpartners hebben we de verschillende thema’s voor het kraamboek vastgesteld en een conceptversie opgesteld.
Het eerste hoofdstuk, de controles op kraamdag 1 tot en met 8, heeft inmiddels verschillende input- en feedbackrondes doorlopen. Zowel kraamverzorgenden, de doelgroep anderstaligen als de projectgroep hebben hieraan bijgedragen. Stichting Shkorey verwerkt op dit moment de laatste aandachtspunten van het voorlichtingsmateriaal, zodat dit hoofdstuk straks helemaal klaar is. Daarna gaan we aan de slag met het volgende hoofdstuk: kraambed-gerelateerde onderwerpen!
En er is meer leuk nieuws: binnenkort presenteren we een deel van het kraamboek met het eerste hoofdstuk, tijdens de VSV-avond in het Frisius MC. Ook zijn we in gesprek met Stichting ABC om het kraamboek te laten testen door mensen die moeite hebben met lezen en schrijven.
We houden jullie natuurlijk van harte op de hoogte van alle verdere ontwikkelingen rondom het project!
Leren van Elkaar
Dit project valt onder de subsidie Leren van elkaar van ZonMw (dossiernummer: 08590022510005). Met deze subsidie wil ZonMw organisaties die kwaliteitsgelden ontvangen helpen om ontwikkelde hulpmiddelen breder te gebruiken. Ook kunnen organisaties zo kennis en ervaringen met elkaar delen. Samenwerken en van elkaar leren staan hierbij centraal.
