Een gezonde start begint al vóór de zwangerschap. Nieuwe cijfers van het Trimbos-instituut laten zien dat middelengebruik in de weken vóór de zwangerschap nog altijd een belangrijk aandachtspunt is.
🚭 10,9% van de vrouwen rookt in de vier weken vóór de zwangerschap.
💨 4,6% vapet in deze periode.
🍷 47,9% drinkt alcohol in de vier weken vóór de zwangerschap.
🌱 2,3% gebruikt wiet of hasj.
Tegelijkertijd zien ze ook positieve ontwikkelingen: steeds meer vrouwen stoppen met roken tijdens de zwangerschap. Toch is er nog veel winst te behalen door mensen met een kinderwens al vóór de zwangerschap te bereiken met goede informatie en ondersteuning. Een gezonde zwangerschap begint namelijk niet pas bij een positieve test, maar al in de periode daarvoor.
Middelengebruik in de preconceptiefase kan de vruchtbaarheid verminderen, de kans op een gezonde zwangerschap verkleinen en gevolgen hebben voor de gezondheid van moeder en kind. Ook bij een volgende zwangerschap is het belangrijk om hier aandacht voor te hebben. Als kraamverzorgende kun je hier met ouders over in gesprek gaan.
5 manieren om in de preconceptiefase het verschil te maken. Dit is voor jou ter informatie, zodat je dit tijdens de kraamweek kunt bespreken met ouders met het oog op een eventuele volgende zwangerschap.
- Informeer wensouders over de risico’s
De meeste vrouwen die stoppen met roken of alcohol drinken, doen dit pas na een positieve zwangerschapstest. Op dat moment zijn zij vaak al enkele weken zwanger. Roken en alcoholgebruik kunnen dan al invloed hebben gehad op de vruchtbaarheid van de (toekomstige) ouder en de ontwikkeling van het ongeboren kind. Informeer wensouders daarom al vóór de zwangerschap over deze risico’s.
> Bekijk de explainervideo’s Alcoholvrije Start en Rookvrij zwanger worden - Maak roken en alcoholgebruik bespreekbaar
Veel zorgverleners vinden het lastig om roken en alcoholgebruik ter sprake te brengen bij wensouders. De gratis e-learnings, gesprekskaarten en kennisquizzen van het Trimbos Instituut helpen je om signalen te herkennen, het gesprek te voeren en passend te verwijzen.
> Bekijk het volledige scholingsaanbod - Stimuleer ook partners om te stoppen met roken en met alcoholgebruik
In de periode vóór de zwangerschap rookt bijna 1 op de 4 partners en drinkt ongeveer twee derde alcohol. Wanneer partners stoppen, heeft dit voordelen voor hun eigen gezondheid én die van het toekomstige kind. Bovendien kan het vrouwen ondersteunen om ook te stoppen.
> Geef de folders Kinderwens of zwanger en Rookvrij zwanger worden ook mee aan partners - Besteed aandacht aan vapen
Voor het eerst is in de monitor gekeken naar vapen in de vier weken vóór de zwangerschap. Uit de cijfers blijkt dat 4,6% van de vrouwen in deze periode vapet. Bij jongere vrouwen ligt dit percentage nog hoger. Vanwege mogelijke risico’s voor de vruchtbaarheid en de ontwikkeling van het embryo wordt vapen afgeraden bij een kinderwens. Maak vapen daarom actief bespreekbaar.
> Verwijs naar onze publiekspagina Kinderwens aan. Vape uit
Organiseer de zorg rondom roken en alcohol in jouw organisatie
Goede afspraken over roken en alcoholgebruik zorgen ervoor dat wensouders dezelfde boodschap krijgen en passend worden ondersteund. Bespreek dit ook bij jou in de regio, bijvoorbeeld in het KSV of het VSV.
> Gebruik de materialen voor het opstellen van een zorgpad rookvrij zwanger worden of het Stappenplan Alcoholvrije Start
Meer weten over de cijfers? Lees het persbericht van het Trimbos-instituut.
