Veilige warmtezorg voor pasgeborenen: Inzichten uit de informatiebijeenkomsten

Gepubliceerd 7 april 2025

De afgelopen tijd hebben we met veel enthousiasme drie inspirerende informatiebijeenkomsten georganiseerd over warmtezorg voor pasgeborenen. Dit deden we naar aanleiding van de aanbevelingen van de Brandwondenstichting en VeiligheidNL om geen kruiken met kokend water meer te gebruiken bij een pasgeborene in bed. De stijging in het aantal meldingen van brandwonden door stralingswarmte van kruiken vraagt om een andere benadering. Met een grote groep kraamverzorgenden hebben we waardevolle kennis en ervaringen uitgewisseld. Het doel? Samen ontdekken hoe we pasgeborenen veilig en effectief warm kunnen krijgen én houden zonder het gebruik van een kokend water kruik.

Als KCKZ blijven we in gesprek met de Brandwondenstichting en VeiligheidNL om een landelijk advies te formuleren die we kunnen delen met toekomstige ouders en zorgprofessionals. Daarnaast zijn we nauw betrokken bij de multidisciplinaire richtlijn ‘Temperatuurregulatie’, waarin alle wetenschappelijke kennis over het reguleren van de lichaamstemperatuur van pasgeborenen wordt verzameld. De uiteindelijke aanbeveling en het protocol vanuit KCKZ wordt aangepast als de richtlijn hier meer duidelijkheid over geeft. Aangezien er nog maar weinig onderzoek is gedaan naar warmtezorg, zijn de ervaringen van kraamverzorgenden en andere zorgprofessionals extra waardevol. Het KCKZ brengt dit dan ook in bij de ontwikkeling van de Richtlijn.

Tot het uitkomen van de richtlijn verzamelen wij praktijkervaringen die we van de deelnemende kraamverzorgenden aan de informatiebijeenkomsten gekregen hebben. Deze ervaringen zijn te verdelen in twee categorieën, namelijk om de pasgeborene op temperatuur te krijgen of te houden. Een pasgeborene met een (te)lage lichaamstemperatuur wil je op temperatuur krijgen. Een pasgeborene met een goede lichaamstemperatuur wil je op temperatuur houden zodat hij zich comfortabel voelt en geen energie verliest aan het warm worden.

Ter informatie de praktijkervaringen uit het veld die wij verzameld hebben tijdens de bijeenkomsten, en doorgeven aan jullie:

Op temperatuur krijgen:

  • De beste manier is huid-op-huidcontact: de lichaamstemperatuur van de ouder past zich aan, aan de pasgeborene. Zie het protocol ‘Huid-op-huidcontact’.
  • Extra voeden: vaker aanleggen bij borstvoeding, kolven, en in overleg met de verloskundige eventueel bijvoeden.

Op temperatuur houden:

  • Voorverwarmen van bedje, kleertjes en omslagdoek, dat kan wel met een kokend water kruik. Verwijder de kruik wel, voordat de pasgeborene in bed gelegd wordt.
  • Extra, goed passende, droge kleding: dubbele (wollen) sokjes, een dubbel mutsje en nauwsluitende kleertjes om warmteverlies te minimaliseren.
  • Omgevingstemperatuur aanpassen: houd deuren en ramen gesloten en voorkom tocht. Zet eventueel een kacheltje aan bij het verschonen.
  • Gebruik van wol: wollen dekens, kleding en omslagdoeken helpen de warmte vast te houden. Een ‘eigen’ wollen deken als kraamverzorgende meenemen kan een mooi alternatief zijn als er in het gezin geen wol aanwezig is.
  • Gebruik natuurstoffen zoals wol en katoen, in plaats van synthetische stoffen. Fleece ademt niet, maar kan wel warmte vasthouden.
  • Het herintroduceren van moltondoeken: deze kunnen als onderlaken of benendoek extra warmte vasthouden.
  • Vermijden van matrasjes met luchtgaten en dunne matrasjes die snel afkoelen.

Let op:

  • Gebruik geen elektrische kruiken of pitten kruiken als de pasgeborene in bed ligt, alleen voor het opwarmen van de kleding of het bedje.
  • Gebruik geen elektrische deken in het babybed.

Wij willen alle deelnemers ontzettend bedanken voor hun waardevolle inbreng en het meedenken over deze belangrijke ontwikkeling. Samen zetten we stappen om het aantal brandwonden bij baby’s drastisch te verminderen.

Heb jij nog een aanvullende tip? Laat het ons weten door een e-mail te sturen naar protocollen@kenniscentrumkraamzorg.nl. Dit is nog maar het begin van een veilige en innovatieve toekomst voor warmtezorg. We houden jullie op de hoogte van verdere ontwikkelingen!

Ook interessant!

Maak kraamzorg toegankelijk voor ieder gezin en schaf de eigen bijdrage af!

Op 24 maart stemt de Tweede Kamer over het voorstel van Diederik van Dijk (SGP) en Sarah Dobbe (SP) om de eigen bijdrage voor kraamzorg af te schaffen. Bo Geboortezorg […] Lees meer

Plotseling Onverwachte Postnatale Collaps (POPC): Inzicht en ervaring delen, voorlichting verbeteren

Een pasgeboren baby die bij de geboorte gezond lijkt, kan in de eerste 24 levensuren plots stoppen met ademen. Dit kan gebeuren tijdens huid-op-huidcontact of borstvoeding door belemmerde ademwegen of […] Lees meer

Gezocht: kraamverzorgenden die voor 1974 werkzaam waren

Historisch onderzoek naar kraamzorg – doe mee met een interview! Ben jij (of ken jij) een kraamverzorgende die vóór 1974 werkzaam was bij het Wit-Gele Kruis in Noord-Brabant of in […] Lees meer

Hoe ondersteun je (aanstaande) ouders in een kwetsbare situatie? – praktische tools

Stel, je zit tegenover een vrouw met een licht verstandelijke beperking. Althans, die indruk krijg je. En je hebt het idee dat ze worstelt met het ouderschap. Hoe ga je […] Lees meer

Oproep organisaties: Meedoen aan onderzoek over taalbarrières in de kraamzorg

Denk mee: werken met een taalbarrière in de kraamzorg Werk jij in het management van een kraamzorgorganisatie en hebben jouw kraamverzorgenden ervaring met gezinnen waarbij een taalbarrière speelt? Dan nodigen […] Lees meer

Aanlevering kwaliteitsgegevens voor kraamzorg over 2025: Informatie voor zzp’ers

De jaarlijkse aanlevering van kwaliteitsgegevens voor kraamzorg aan het Zorginstituut is weer gestart. Kraamverzorgenden die als zzp’er werken ontvangen van het Zorginstituut en van Desan hierover een bericht. Omdat hiermee […] Lees meer

Klachtencommissie Grensoverschrijdend gedrag in de kraamzorg

Heb jij in je werk te maken (gehad) met grensoverschrijdend gedrag, zoals (seksuele) intimidatie, discriminatie, agressie, geweld of pesten? Dan kun je terecht bij de klachtencommissie Grensoverschrijdend gedrag. Dit soort […] Lees meer

Terugkijken webinar: ‘Van angst naar actie, het belang van veilig melden voor zorgverleners – deel II

Veilig melden als kraamverzorgende: Hoe herken je signalen van huiselijk geweld of kindermishandeling? Misschien herken je het gevoel: je ziet bij kraamgezinnen iets dat niet helemaal klopt, je vermoedt dat […] Lees meer

Taalbarrières in de kraamzorg? Denk en doe mee met ons onderzoek

Denk mee: werken met een taalbarrière in de kraamzorg Heb jij ervaring met gezinnen waarbij een taalbarrière speelt? Dan nodigen we je van harte uit om mee te doen met […] Lees meer

Vrouwelijke Genitale Verminking (VGV) – Informatiefolder

VGV: Een gevoelig maar belangrijk onderwerp Vrouwelijke Genitale Verminking (VGV), ook wel meisjesbesnijdenis genoemd, komt nog steeds voor. In Nederland wonen ongeveer 41.000 vrouwen die besneden zijn. Zij zijn besneden […] Lees meer