Webinar ‘Van angst naar actie: het belang van veilig melden voor zorgverleners’ – een groot succes!
Als zorgverlener wil je graag handelen als je je zorgen maakt over een onveilig situatie rondom moeder, kind of gezin. Toch is het vaak lastig om deze zorgen bespreekbaar te maken, vooral door angst. Tijdens het Webinar op 10 juni 2025 stond dit onderwerp centraal. Met meer dan 600 live deelnemers is het één van de best bekeken CPZ-Webinars ooit!
De volgende gasten zaten aan tafel bij het Webinar:
- Roely Drijfhout (Augeo Foundation) – Inhoudsdeskundige op het thema kindermishandeling, huiselijk geweld en de meldcode.
- Linda Bregman (KCKZ) – Beleidsadviseur, betrokken bij de toepassing van de meldcode in de kraamzorg.
- Hesther Kas-Duikersloot – Kraamverzorgende met jarenlange ervaring in de Geboortezorg.
- Corinne Burgzorg – Deelde haar persoonlijke ervaring met huiselijk geweld tijdens de kraamtijd.
Het doorlopen van de meldcode betekent niet altijd dat er een melding wordt gedaan (stap 5). Het kan bijvoorbeeld zo zijn dat tijdens het gesprek met de cliënt (stap 3), blijkt dat de situatie anders is dan gedacht en melden niet nodig is. Het belangrijkste blijft altijd: zorgen voor een veilige thuissituatie voor iedereen.
1. Ervaringsverhaal van Hesther – luisteren naar je onderbuikgevoel
Kraamverzorgende Hesther vertelde over een situatie waarin ze een niet-pluisgevoel had bij een gezin. Geen duidelijke signalen zoals blauwe plekken, maar subtiele observaties: een kind dat bijvoorbeeld vaker in zijn broek plaste. Ze schreef alles op en overlegde met de verloskundige, maar die zag geen aanleiding om iets te doen.
Voor Hesther bleef het knagen. “Als je niet meldt, gaat dat in je zitten,” zei ze. Uiteindelijk ging ze zelf met de vader van het kraamgezin in gesprek. Spannend – zeker als zzp’er zonder vangnet – maar haar ervaring gaf haar de moed. Haar tip: noteer je observaties, hoe klein ook. Vraag je af: waar komt dat gevoel vandaan? Want stap 1 (signaleren) is cruciaal.
2. Cliëntervaring van Corinne – het belang van het gesprek
Ervaringsdeskundige Corinne vertelde dat zij tijdens de kraamtijd blauwe plekken had. Zorgverleners zagen ze, maar spraken er niet over. Zowel zij als de zorgverleners voelden angst en twijfel: is er wel écht iets aan de hand?
Toch kan juist een open gesprek veel betekenen. “Als een zorgverlener het gesprek opent, geeft dat de cliënt ruimte om zich te uiten,” vertelde ze. Gebeurt dat niet, dan kan een cliënt in een isolement raken, met gevoelens van schaamte en schuld. Haar boodschap: ga het gesprek aan met de cliënt (stap 3), hierdoor is het gemakkelijker voor de cliënt om zich open te stellen.
3. Anoniem melden: soms nodig, vaak ingewikkeld
Anoniem melden is formeel mogelijk, maar in de praktijk vaak lastig. Meldingen zijn meestal te herleiden naar de zorgverlener. Daarnaast kunnen ouders openheid waarderen.
4. Verloskundige en kraamverzorgende: een team
Samen vormen de verloskundige en kraamverzorgende een zorgeenheid die het gezin goed kent. Vertrouwen en openheid zijn daarbij essentieel: je moet je zorgen kunnen delen en je gehoord voelen door de verloskundige. Die steun is in de praktijk echter niet altijd vanzelfsprekend. Het is belangrijk dat je als kraamverzorgende je eigen gevoel vertrouwt en toch overweegt om het gesprek met de cliënt aan te gaan.
5. Samen het gesprek aangaan
Als jij samen met de verloskundige een gesprek voert met de cliënt, kan de cliënt zich sneller voor het blok gezet voelen. Daarom is het meestal fijner als één zorgverlener het gesprek met de cliënt voert —tenzij de aanwezigheid van de verloskundige jou als kraamverzorgende meer vertrouwen geeft.
6. Voorbereiding en scholing
Scholingen helpen je om comfortabeler te worden met de meldcode. Oefenen met casussen en duidelijk weten wat er van je verwacht wordt, kan het gebruik van de meldcode vergemakkelijken. Het is belangrijk om dit onderwerp regelmatig te bespreken en ervaringen te delen.
7. Omgaan met tekorten
Door tekorten in de zorg kan het lastig zijn om signalen op te vangen of het gesprek aan te gaan. Zzp’ers hebben hierin soms meer flexibiliteit. Voor kraamverzorgenden in loondienst kan de organisatie extra uren toekennen of een andere kraamverzorgende inzetten (vierogenprincipe).
8. Veiligheid bij huiselijk geweld
Ben jij direct getuige van huiselijk geweld bij een kraamgezin? Bel dan 112. Ben je betrokken bij het geweld? Zorg dan eerst voor je eigen veiligheid en verwijder jezelf uit de situatie. Hulp voor het gezin kan daarna op afstand worden geregeld.
9. Terugkoppeling na een melding
In veel gevallen blijft een terugkoppeling na een melding uit, zelfs een eenvoudige bevestiging als: “Het kind is veilig, bedankt voor je melding.” Ontvang je geen terugkoppeling? Dan kan je contact opnemen met Veilig Thuis over de melding.
Wat heb jij nodig om veilig te melden?
Tijdens het Webinar gaven kijkers aan wat zij nodig hebben om als zorgverlener veilig te melden. Hun antwoorden werden samengebracht in een Word Cloud.
De belangrijkste thema’s die naar voren kwamen, waren:
- Hulp van de verloskundige
- Steun van organisatie, leidinggevende of manager
- Vertrouwen
- Samenwerking
- Veiligheid
- Anonimiteit
- Serieus genomen en gehoord worden
- Collegiaal overleg
Het Webinar is terug te kijken op de website van het CPZ. Voor het terugkijken van het Webinar wordt geen accreditatiepunt toegekend.
We bedanken iedereen voor hun aanwezigheid en inzet. Samen maken we het verschil: door open te blijven praten en elkaar te steunen, creëren we een veiligere omgeving voor jou als zorgverlener, en voor moeder, kind en gezin!
