De professional is ook maar een mens…

Gepubliceerd 29 maart 2017

Werken in de kraamzorg is een solistisch proces: je werkt wel samen met andere professionals, maar in de praktijk werk je als kraamverzorgende de meeste tijd alleen in de gezinnen. De ene keer is dat makkelijker als de andere keer. In deze bijdrage belicht Siska de Rijke de menselijke informele kant van samenwerking. En waarom deze onmisbaar is voor goede en professionele geboortezorg.

Vroeger was alles beter: soms dringt die gedachte zich toch op aan Renske. Vooral de thuisbevallingen van tien jaar geleden waren toch mooier en gezelliger dan de bevallingen van tegenwoordig in het ziekenhuis. Vroeger was thuis bevallen een teken van vrouwenpower en emancipatie. De kraamvrouwen van nu kiezen vaak voor de kraamkliniek. Renske heeft zich er bij neergelegd, uiteindelijk gaat het om wat de vrouwen willen en prettig vinden. Ook in de suites van het ziekenhuis is er veel geluk en plezier, zelfs Renske moet het toegeven. De kraamvrouw kan er in bad, er staat muziek op, er staan leuke bankjes en aan de muur zit hip behang, net als thuis. En de professionals kunnen in de koffiekamer gezellig bijpraten. Dat had je vroeger niet. Maar als er een thuisbevalling is dan geniet Renske met volle teugen.

Maar soms loopt het anders. Zoals vorige week. Renske is midden in de nacht opgeroepen. De verloskundige die haar bij de deur opvangt vertelt dat de bevalling al in volle gang is, ze heeft net getoucheerd: mevrouw heeft zeven centimeter. De kraamvrouw ligt stil op bed, verzonken in haar eigen wereld. Haar man ligt ernaast en streelt de vrouw door haar haar. Dan komt er weer een wee en richt ze zich op, oerkracht op een kleine slaapkamer drie hoog achter in een donkere stad. Renske en de verloskundige volgen het proces geconcentreerd. Vroeg in de ochtend wordt de baby geboren, een jongen. Maar dan gaat het mis. De placenta laat op zich wachten en ondertussen begint de vrouw hevig te bloeden. Alles gaat heel snel, 112 wordt gebeld en ondertussen zakt mevrouw steeds dieper in shock.

Binnen een half uur is Renske alleen in het huis, alleen in de slaapkamer die onder het bloed zit. Door de gordijnen heen ziet ze het licht van de opgaande zon en hoort ze de geluiden van de ontwakende stad. Ondertussen klopt Renske’s hart in haar keel. Arme ouders. Maar Renske is ook een praktische zuster. Ze is nog niet klaar met haar werk, opruimen na een partus hoort er ook bij. Na een diepe zucht gaat ze aan het werk. Ze haalt de lakens af en zet ze in een emmer met koud water, schrobt de kamer schoon en maakt het bed op. Nadat ze de wasmachine heeft aangezet, doet ze de deur op slot en gooit de sleutel zoals afgesproken door de brievenbus.

Pas thuis achter de koffie komen de tranen. Op dat moment gaat haar telefoon. Het is de verloskundige. Ze rijdt net weg uit het ziekenhuis en wil aan Renske laten weten hoe het is afgelopen. Mevrouw heeft veel bloed verloren en is geopereerd, maar ze is nu stabiel. De baby mag bij haar blijven. Alles lijkt goed te komen. De verloskundige is nog niet zo lang aan het werk, het is een jonge vrouw en Renske heeft zo het vermoeden dat ze dit voor het eerst meemaakt. ‘Wat lief dat je mij nog even informeert,’ zegt Renske. ‘Ik zat hier net boven mijn koffie te huilen van de stress.’ De verloskundige zegt met trillende stem dat zij haar tranen ook niet op kan houden. Renske vraagt of de verloskundige misschien zin heeft in koffie.

Een kwartier later zitten ze samen bij Renske aan de keukentafel. Ze nemen de hele bevalling door en komen tot de conclusie dat dit niet voorkomen had kunnen worden, dat ze goed en adequaat hebben gehandeld en dat ze blij zijn dat alles nu goed is met moeder en kind. Nu is er plek voor opluchting en merken ze opeens dat ze enorme honger hebben. Renske maakt een tosti. Dan nemen ze afscheid van elkaar. Terwijl ze de verloskundige nakijkt, denkt ze aan de koffiekamer in de kraamkliniek. Misschien was vroeger alles beter maar hoe het nu gaat heeft ook zo zijn voordelen. Want stel dat ze deze bevalling in het ziekenhuis had gedaan, dan waren ze automatisch samen gekomen in de koffiekamer terecht gekomen. Nu heeft ze alles gelukkig ook samen met de verloskundige kunnen bespreken en hebben ze hun ervaringen kunnen delen maar dat was meer een gelukkig toeval dan dat het normaal is. Vroeger had ze niet geweten hoe het was afgelopen en was ze ongerust naar bed gegaan. En Renske komt voorzichtig tot de conclusie dat veranderingen soms toch meer opleveren dan dat je verliest.

Twee vakvrouwen die helpen leven op de wereld te brengen maar allebei worden geconfronteerd met hoe kwetsbaar en fragiel dat leven kan zijn. Twee gewone mensen die een bijzondere ervaring delen, met tranen, woorden en gezelschap.

Het is goed om daarvoor tijd en plek te creëren in de geboortezorg. In de koffiekamer of in het zorgpad dat overal wordt aangelegd. We hebben elkaar nodig om sterk en professioneel te blijven. En dat moeten we niet vergeten.

Dit artikel is het laatste afsluitende artikel in een serie van drie artikelen die Siska de Rijke eerder schreef over samenwerking in de geboortezorg.
www.kckz.nl/inhoud-ontwikkeling-kennisoverdracht/communicatie-en-samenwerking-zorg-blijft-mensenwerk
www.kckz.nl/overige-berichten/iedere-klacht-is-gratis-advies/

Ook interessant!

Certificaat Keuzedeel Verdieping kraamzorg

Vanaf 2020 bestaat er al een Keuzedeel Verdieping kraamzorg voor MBO studenten maar vanaf 31 januari 2024 is er nu ook een, onder voorwaarden, los te behalen Certificaat Keuzedeel Verdieping […] Lees meer

Congres Zorg rondom de Geboorte afgelast

In overleg met Congressen MetZorg is besloten om het congres ‘Zorg rondom de Geboorte‘ op 27 februari a.s. af te gelasten. Er hebben zich veel minder kraamverzorgenden aangemeld dan we […] Lees meer

Webinar Postnatale zorg na sectio caesarea terugkijken

Op 15 december jl. organiseerde het Kenniscentrum Kraamzorg (KCKZ) samen met de KNOV twee Webinars over postnatale zorg na een sectio caesarea: één voor toetsgroepbegeleiders en één voor alle geïnteresseerden. […] Lees meer

Vacature voor twee posities binnen het bestuur van het Kenniscentrum Kraamzorg

Het Kenniscentrum Kraamzorg Het Kenniscentrum Kraamzorg (KCKZ) is in juni 2012 opgericht door de Brancheorganisaties en de Beroepsvereniging (NBvK), met steun van een projectsubsidie van het ministerie van VWS. Het […] Lees meer

Tarieven vanaf 1 januari 2024

Het bestuur van het Kenniscentrum Kraamzorg heeft voor het jaar 2024 de tarieven vastgesteld. Voor iedereen die  vanaf 1 januari  2024 een dossier voor (her)registratie indient of accreditatie aanvraagt gelden de volgende […] Lees meer

Opleidingsfonds Kraamzorg

Om het behoud van kraamverzorgenden te bevorderen en de instroom van nieuwe kraamverzorgenden te verhogen , hebben Bo Geboortezorg en ZN (Zorgverzekeraars Nederland) een convenant gesloten. Dit convenant heeft onder […] Lees meer

Help jouw cliënt rookvrij het nieuwe jaar in!

Veel mensen die roken willen op 1 januari stoppen met roken. De landelijke campagne PUUR rookvrij is daarom vanaf 18 december weer aanwezig op radio, websites, social media en waarschijnlijk […] Lees meer

Afstemmen op gezondheidsvaardigheden van (aanstaande) ouders

Ongeveer een kwart van de mensen (25%) in Nederland vindt het lastig om gezondheidsinformatie te vinden, begrijpen, beoordelen en gebruiken. Deze mensen hebben beperkte gezondheidsvaardigheden. Het Lectoraat Midwifery Science van […] Lees meer

Bericht van het Voedingscentrum: Kun je warm water uit de kraan of kookkraan gebruiken om de fles klaar te maken?

Flesvoeding kan het best klaargemaakt worden met koud kraanwater. Het water kan opgewarmd worden d.m.v. de magnetron, in een pannetje warm water of een flessenwarmer. Kraanwater hoeft in Nederland niet […] Lees meer

Persbericht ‘Samen beslissen’

Bij ‘Samen Beslissen’ zoeken mensen samen met een zorgverlener naar de behandeling die het beste bij hem of haar past. Uit een onderzoek dat onderzoeksbureau Kantar Public heeft uitgevoerd, in […] Lees meer