Een kind krijgen is voor iedereen een ingrijpende gebeurtenis, maar als je autisme hebt, kunnen er nog extra uitdagingen op je pad komen. De eerste periode na de geboorte verloopt dan vaak ook niet zonder gevoelens van frustratie of machteloosheid. Als kraamverzorgende kun je de ouders, waarvan de moeder of vader autisme heeft, bijstaan met tips die de omgang van de pasgeboren baby kunnen vergemakkelijken.

•  Mensen met autisme kunnen anders zijn op het gebied van communicatie, zo kunnen ze minder oogcontact maken en lichaamstaal wat later oppikken. Kraamverzorgenden kunnen hardop helpen om de (voornamelijk non-verbale) signalen van de baby te leren snappen en daarmee positieve wisselwerking te stimuleren door:

–  Zelf te verwoorden wat te zien is (‘Zie je hoe hij naar je keek toen hij je stem hoorde?’)
–  Samen te kijken naar de baby (‘Zie je dat hij smakt, dan heeft hij misschien wel honger’
– Te verwoorden waar de gevoelens van de baby waarschijnlijk vandaan komen (‘Hoe bang zou hij geweest zijn toen hij zo bleef krijsen, misschien dacht hij wel: mijn mama komt nooit meer  terug.’)

• De zintuigelijke prikkelverwerking kan verschillen bij mensen met autisme, ze zijn vaak gevoeliger voor geluiden. Het huilen van een baby kan sneller tot overprikkeling leiden. Voor zowel de ouders als de baby is het belangrijk dat de spanning niet teveel oploopt. Probeer er samen met de ouders achter te komen wat zij kunnen doen bij overprikkeling? Wat helpt hun? Hoe kunnen ze even een time-out nemen?

• Adviseer de ouders om één á twee raadgevers te kiezen om te voorkomen dat ze overspoeld raken door meningen en mogelijkheden.

• Nieuwe handelingen kunnen lastig aan te leren zijn voor mensen met autisme. Probeer met de ouders een vast verzorgingsritueel af te stemmen (liefst op papier), zodat deze nieuwe handelingen eerder kunnen inslijten.

• Vraag bij de ouders goed na hoe stress zich bij hen uit. Wanneer zij een een vlakke mimiek/presentatie hebben, is stress niet aan het uiterlijk te zien. Een valkuil is dat je ervanuit gaat van hoe gestrest iemand overkomt, terwijl mensen met autisme heel rustig over kunnen komen als ze compleet overprikkeld zijn.

• Het versturen van de geboortekaartjes levert uiteraard reacties zoals telefoontjes of verzoeken tot bezoek op. Zijn de ouders hier al klaar voor in de kraamweek? Wellicht kunnen de kaartjes wat later opgestuurd worden.

• Maak met de ouders een planning voor de kraamvisites, bij voorkeur niet ’s avonds en met een goede spreiding. Ook kan er een kraamborrel geadviseerd worden.

• Indien de vader zelf minder emotioneel vaardig is, kan hij zijn vrouw, in onderling overleg emotioneel laten bijstaan door vriendinnen en /of familie.

• Leer de ouders veel tegen het kindje te praten, om hem te helpen de wereld om zich heen en zichzelf te gaan begrijpen. Op den duur leert een kindje zijn eigen gevoelens snappen en leert het dat grote gevoelens als boosheid, angst en frustratie ook weer te kalmeren zijn.

• Er zijn apps (zoals Google Keep) of andere hulpmiddelen (zoals een family communication center) die de ouders kunnen helpen om overzicht te houden in bijvoorbeeld huishoudelijke klussen.

• Ouderschap brengt voor iedereen uitdagingen met zich mee, voor mensen met of zonder een psychische kwetsbaarheid. Belangrijk is om mee te geven dat het niet perfect hoeft te gaan. ‘Goed genoeg’ is goed genoeg.

Deze tips komen uit de leidraad “aanstaand ouderschap en autisme”.
De leidraad is bedoeld voor mensen met autisme met een kinderwens (of twijfel), ter voorbereiding op zwangerschap, bevalling en de eerste tijd met een baby. De leidraad bevat citaten van ouders met autisme en, per fase, een lijst overwegingen.
Uit een peiling (PAS, 2016) onder ouders die zelf autisme hebben en hun hulpverleners, kwam naar voren dat er behoefte is aan meer informatie rondom het thema (aanstaand) ouderschap.
Ouders met autisme hielpen mee met de ontwikkeling, net als de werkgroep ‘moederschap en autisme’ van Female Autism Network of the Netherlands (FANN). Hopelijk kunnen de aanstaand ouders zich met behulp van deze leidraad beter voorbereiden en kan ook de ondersteuning aan hen worden verbeterd.
De leidraad is via de FANN website kosteloos te downloaden:https://femaleautismnetwork.jimdo.com/informatie/producten

Ook interessant!

Certificaat Keuzedeel Verdieping kraamzorg

Vanaf 2020 bestaat er al een Keuzedeel Verdieping kraamzorg voor MBO studenten maar vanaf 31 januari 2024 is er nu ook een, onder voorwaarden, los te behalen Certificaat Keuzedeel Verdieping […] Lees meer

Congres Zorg rondom de Geboorte afgelast

In overleg met Congressen MetZorg is besloten om het congres ‘Zorg rondom de Geboorte‘ op 27 februari a.s. af te gelasten. Er hebben zich veel minder kraamverzorgenden aangemeld dan we […] Lees meer

Webinar Postnatale zorg na sectio caesarea terugkijken

Op 15 december jl. organiseerde het Kenniscentrum Kraamzorg (KCKZ) samen met de KNOV twee Webinars over postnatale zorg na een sectio caesarea: één voor toetsgroepbegeleiders en één voor alle geïnteresseerden. […] Lees meer

Vacature voor twee posities binnen het bestuur van het Kenniscentrum Kraamzorg

Het Kenniscentrum Kraamzorg Het Kenniscentrum Kraamzorg (KCKZ) is in juni 2012 opgericht door de Brancheorganisaties en de Beroepsvereniging (NBvK), met steun van een projectsubsidie van het ministerie van VWS. Het […] Lees meer

Tarieven vanaf 1 januari 2024

Het bestuur van het Kenniscentrum Kraamzorg heeft voor het jaar 2024 de tarieven vastgesteld. Voor iedereen die  vanaf 1 januari  2024 een dossier voor (her)registratie indient of accreditatie aanvraagt gelden de volgende […] Lees meer

Opleidingsfonds Kraamzorg

Om het behoud van kraamverzorgenden te bevorderen en de instroom van nieuwe kraamverzorgenden te verhogen , hebben Bo Geboortezorg en ZN (Zorgverzekeraars Nederland) een convenant gesloten. Dit convenant heeft onder […] Lees meer

Help jouw cliënt rookvrij het nieuwe jaar in!

Veel mensen die roken willen op 1 januari stoppen met roken. De landelijke campagne PUUR rookvrij is daarom vanaf 18 december weer aanwezig op radio, websites, social media en waarschijnlijk […] Lees meer

Afstemmen op gezondheidsvaardigheden van (aanstaande) ouders

Ongeveer een kwart van de mensen (25%) in Nederland vindt het lastig om gezondheidsinformatie te vinden, begrijpen, beoordelen en gebruiken. Deze mensen hebben beperkte gezondheidsvaardigheden. Het Lectoraat Midwifery Science van […] Lees meer

Bericht van het Voedingscentrum: Kun je warm water uit de kraan of kookkraan gebruiken om de fles klaar te maken?

Flesvoeding kan het best klaargemaakt worden met koud kraanwater. Het water kan opgewarmd worden d.m.v. de magnetron, in een pannetje warm water of een flessenwarmer. Kraanwater hoeft in Nederland niet […] Lees meer

Persbericht ‘Samen beslissen’

Bij ‘Samen Beslissen’ zoeken mensen samen met een zorgverlener naar de behandeling die het beste bij hem of haar past. Uit een onderzoek dat onderzoeksbureau Kantar Public heeft uitgevoerd, in […] Lees meer