Een kind krijgen is voor iedereen een ingrijpende gebeurtenis, maar als je autisme hebt, kunnen er nog extra uitdagingen op je pad komen. De eerste periode na de geboorte verloopt dan vaak ook niet zonder gevoelens van frustratie of machteloosheid. Als kraamverzorgende kun je de ouders, waarvan de moeder of vader autisme heeft, bijstaan met tips die de omgang van de pasgeboren baby kunnen vergemakkelijken.

•  Mensen met autisme kunnen anders zijn op het gebied van communicatie, zo kunnen ze minder oogcontact maken en lichaamstaal wat later oppikken. Kraamverzorgenden kunnen hardop helpen om de (voornamelijk non-verbale) signalen van de baby te leren snappen en daarmee positieve wisselwerking te stimuleren door:

–  Zelf te verwoorden wat te zien is (‘Zie je hoe hij naar je keek toen hij je stem hoorde?’)
–  Samen te kijken naar de baby (‘Zie je dat hij smakt, dan heeft hij misschien wel honger’
– Te verwoorden waar de gevoelens van de baby waarschijnlijk vandaan komen (‘Hoe bang zou hij geweest zijn toen hij zo bleef krijsen, misschien dacht hij wel: mijn mama komt nooit meer  terug.’)

• De zintuigelijke prikkelverwerking kan verschillen bij mensen met autisme, ze zijn vaak gevoeliger voor geluiden. Het huilen van een baby kan sneller tot overprikkeling leiden. Voor zowel de ouders als de baby is het belangrijk dat de spanning niet teveel oploopt. Probeer er samen met de ouders achter te komen wat zij kunnen doen bij overprikkeling? Wat helpt hun? Hoe kunnen ze even een time-out nemen?

• Adviseer de ouders om één á twee raadgevers te kiezen om te voorkomen dat ze overspoeld raken door meningen en mogelijkheden.

• Nieuwe handelingen kunnen lastig aan te leren zijn voor mensen met autisme. Probeer met de ouders een vast verzorgingsritueel af te stemmen (liefst op papier), zodat deze nieuwe handelingen eerder kunnen inslijten.

• Vraag bij de ouders goed na hoe stress zich bij hen uit. Wanneer zij een een vlakke mimiek/presentatie hebben, is stress niet aan het uiterlijk te zien. Een valkuil is dat je ervanuit gaat van hoe gestrest iemand overkomt, terwijl mensen met autisme heel rustig over kunnen komen als ze compleet overprikkeld zijn.

• Het versturen van de geboortekaartjes levert uiteraard reacties zoals telefoontjes of verzoeken tot bezoek op. Zijn de ouders hier al klaar voor in de kraamweek? Wellicht kunnen de kaartjes wat later opgestuurd worden.

• Maak met de ouders een planning voor de kraamvisites, bij voorkeur niet ’s avonds en met een goede spreiding. Ook kan er een kraamborrel geadviseerd worden.

• Indien de vader zelf minder emotioneel vaardig is, kan hij zijn vrouw, in onderling overleg emotioneel laten bijstaan door vriendinnen en /of familie.

• Leer de ouders veel tegen het kindje te praten, om hem te helpen de wereld om zich heen en zichzelf te gaan begrijpen. Op den duur leert een kindje zijn eigen gevoelens snappen en leert het dat grote gevoelens als boosheid, angst en frustratie ook weer te kalmeren zijn.

• Er zijn apps (zoals Google Keep) of andere hulpmiddelen (zoals een family communication center) die de ouders kunnen helpen om overzicht te houden in bijvoorbeeld huishoudelijke klussen.

• Ouderschap brengt voor iedereen uitdagingen met zich mee, voor mensen met of zonder een psychische kwetsbaarheid. Belangrijk is om mee te geven dat het niet perfect hoeft te gaan. ‘Goed genoeg’ is goed genoeg.

Deze tips komen uit de leidraad “aanstaand ouderschap en autisme”.
De leidraad is bedoeld voor mensen met autisme met een kinderwens (of twijfel), ter voorbereiding op zwangerschap, bevalling en de eerste tijd met een baby. De leidraad bevat citaten van ouders met autisme en, per fase, een lijst overwegingen.
Uit een peiling (PAS, 2016) onder ouders die zelf autisme hebben en hun hulpverleners, kwam naar voren dat er behoefte is aan meer informatie rondom het thema (aanstaand) ouderschap.
Ouders met autisme hielpen mee met de ontwikkeling, net als de werkgroep ‘moederschap en autisme’ van Female Autism Network of the Netherlands (FANN). Hopelijk kunnen de aanstaand ouders zich met behulp van deze leidraad beter voorbereiden en kan ook de ondersteuning aan hen worden verbeterd.
De leidraad is via de FANN website kosteloos te downloaden:https://femaleautismnetwork.jimdo.com/informatie/producten

Ook interessant!

Kraamzorg thuis goed en veilig

Deskundige en gemotiveerde kraamverzorgenden zorgen voor een goede en veilige start voor pasgeboren baby’s en hun moeder en gezin. Maar ook de kraamzorg kampt met tekort aan personeel. Daardoor krijgt […] Lees meer

Geboortecijfers CBS

Het CBS maakt maandelijks het geboortecijfer bekend, Bo Geboortezorg brengt dit in kaart. Dit zijn de cijfers tot en met november 2022, de belangrijkste bevindingen staan hieronder op een rijtje: […] Lees meer

Gezonde voeding bespreken tijdens het intakegesprek

Gezond en gevarieerd eten is belangrijk tijdens de zwangerschap, zowel voor de moeder als voor het kind. Als de moeder bijvoorbeeld eet volgens de Schijf van Vijf krijgt de baby […] Lees meer

Goede voornemens? Ga in gesprek over roken!

Een nieuw jaar betekent voor veel mensen een nieuwe start. Veel mensen die roken hebben het goede voornemen te stoppen. De landelijke campagne PUUR rookvrij is daarom sinds 12 december […] Lees meer

Geboortezorg Vakdag 2023

Kom jij ook naar de Geboortezorg Vakdag op donderdag 16 februari 2023? Met medewerking van het Kenniscentrum Kraamzorg is er speciaal voor kraamverzorgenden een inhoudelijk workshopprogramma samengesteld. Na afloop hiervan […] Lees meer

Nieuwe protocollen App

In 2023 vervangen we de huidige protocollen App en passen we de website hierop aan. Het bureau KCKZ zet de bestaande protocollen nu om naar werkinstructies met aparte achtergrond informatie, […] Lees meer

Herregistratie 2023

Vanaf april 2023 start een nieuwe periode van herregistratie voor de kraamverzorgenden in het kwaliteitsregister. In de afgelopen maanden heeft het bureau KCKZ, samen met de beleidscommissie en de herregistratiecommissie, […] Lees meer

Ondersteun moeders om langer borstvoeding te kunnen geven

Moeders kunnen verschillende problemen ervaren tijdens het geven van borstvoeding, met name als het gaat om de eerste dagen na de bevalling. Als kraamverzorgende staan jullie in de unieke positie […] Lees meer

De beste wensen voor het nieuwe jaar 2023!

Het team Kenniscentrum Kraamzorg wenst jou een goed, gezond en gelukkig 2023!   Lees meer

KCKZ Special: Andere gezinsvormen nr.5/2022

Klik hier voor de KCKZ-special Andere Gezinsvormen Lees meer