Gemiddeld is één op de vier kinderen een jonge mantelzorger. Aniek de Lange is Projectmedewerker bij Trimbos met expertise over kinderen van ouders met psychischeproblemen en/of verslavingsproblemen (KOPP/KOV). Vanuit Trimbos als kernpartner van de Strategische Alliantie Jonge Mantelzorg, vertelt Aniek in haar nieuwste blog graag waarom het belangrijk is dat deze kinderen zich gezien en gehoord voelen.
Jonge mantelzorgers vormen een diverse groep
Een deel van deze kinderen groeit op met een ouder die kampt met psychische problemen, verslavingsproblemen of een verstandelijke beperking. Elk probleem en elke beperking heeft eigen kenmerken en uit zich anders. Daarom verschilt de impact van deze problemen in ieder gezin en voor elk kind. Onderzoek laat zien dat kinderen die opgroeien met een ouder met deze problemen of beperkingen een grotere kans hebben om last te krijgen van mentale klachten.
Hoe herken je de signalen?
Niet elk kind laat dezelfde signalen zien. Als onderwijsprofessional kan het daarom lastig zijn om jonge mantelzorgers te herkennen. Zo merk je aan sommige kinderen weinig of helemaal niets. Zij doen bijvoorbeeld erg hun best op school en vallen daardoor niet op. Andere kinderen laten juist gedragsproblemen zien. Verder voelen kinderen zich vaak heel loyaal naar hun ouders, waardoor zij de problemen thuis verbloemen. Toch zijn er een aantal specifieke zaken waar je alert op kunt zijn.
Kinderen ondersteunen hun ouders en nemen zorgtaken over
Jonge mantelzorgers hebben verantwoordelijkheden die niet bij hun leeftijd passen. Dat noemen we parentificatie. Ze nemen bijvoorbeeld zorgtaken over of ondersteunen hun ouders teveel emotioneel. Dat gaat ten koste van hun eigen ontwikkeling. Voor jonge mantelzorgers kan school een veilige omgeving zijn waar ze gewoon kind kunnen zijn.
Adviezen van de jonge mantelzorgers zelf
Voor het rapport “Hoor je mij wel” sprak de Kinderombudsman met kinderen van ouders met een ziekte, verslaving of beperking. De kinderen adviseerden onder andere het volgende:
- Wees alert op signalen dat het thuis niet goed gaat en wacht niet te lang met actie ondernemen.
- Heb oog voor ons en onze behoeften, ook al ben je niet onze hulpverlener. Laat ons voelen dat we niet alleen staan en zorg dat ook wij ondersteuning krijgen.
- Zie ons als een gewoon kind in een moeilijke situatie en niet als een moeilijk kind.
Klik hier om het volledige blog van Aniek de Lange te lezen.
