Huid op huid is oké, maar doe het veilig!

Gepubliceerd 27 juni 2018

Huid-op-huid-contact bevordert de moeder-kind-binding en borstvoeding, en is daarom heel belangrijk. Het kan echter ook een groot risico meebrengen voor de pasgeborene. Als kraamverzorgende draag je er zorg voor, dat het huid-op-huid-contact op een veilige manier gebeurt.

Op de conferentie Zorg rond de pasgeborene van SCEM gaven dr. Djien Liem (kinderarts-neonatoloog, Amalia Kinderziekenhuis, Radboudumc) en dr. Ben Semmekrot (kinderarts, Canisius Wilhelmina Ziekenhuis) een presentatie over het risico van huid-op-huid-contact zonder toezicht. Wij vinden het belangrijk dat kraamverzorgenden hiervan weten en veiligheidsmaatregelen nemen.
Huid-op-huid-contact bevordert de borstvoeding en moeder-kind binding. De  toepassing hiervan is echter niet zonder gevaar voor de pasgeborene. Wereldwijd zijn er incidenten beschreven tijdens huid-op-huid-contact, waarbij pasgeborenen in een levensbedreigende situatie zijn aangetroffen: dit wordt Sudden Unexpected Postnatal Collapse (SUPC) genoemd.

Hoe vaak komt SUPC voor?
SUPC komt bij voldragen pasgeborenen tussen 2,6 en 3,5 per 100.000 levendgeborenen. Bij een geboortecijfer van 180.000 levendgeborenen per jaar kunnen we in Nederland jaarlijks tussen 5 en 6 SUPC gevallen verwachten.

Wanneer treedt SUPC op?
SUPC treedt veelal op binnen 2 uur na de bevalling, met variatie van 24 uur tot een week.

Wat zijn de gevolgen van SUPC?
Gevolgen van SUPC kunnen heel ernstig zijn, met een  sterftekans variërend tussen 27 tot 80%. Van de overlevenden hebben 0 tot 83% een neurologische stoornis overgehouden.

De belangrijke risicofactoren zijn:

  • Primipara: weinig ervaring met pasgeborenen, waardoor ze de signalen van een pasgeborene in nood niet snel zullen herkennen.
  • Risicovolle ligging: tijdens HOH contact meestal in buikligging op de borst of buik van de moeder of in zijligging heel dichtbij de moeder. Dit is een risicovolle ligging voor pasgeborenen en een belangrijke risicofactor voor wiegendood.
  • Te weinig toezicht voor de pasgeborene:
    • Verminderd toezicht door de zorgprofessionals (bezuiniging personeel)
    • Verminderd toezicht door de moeder
    • Vermoeidheid bij moeder
  • Gebruik van sederende pijnstilling tijdens de partus door de moeder
  • Afgeleide aandacht van de moeder (bv door chatten via mobiele telefoon)
  • Obesitas bij de moeder: vaak ook met grote borsten, waardoor de ademweg van het kind belemmerd kan worden.

Deze veiligheidsmaatregelen kun jij nemen:
Gezien de voordelen moet huid-op-huid-contact niet vermeden worden. Wel moeten kraamverzorgenden ervoor zorgen dat dit veilig gebeurt. Gelet op de risicofactoren kan de kraamzorg het volgende doen:

  • Bij primipara goede voorlichting geven over het herkennen van signalen van pasgeborenen in nood.
  • Continu toezicht voor de pasgeborene tijdens huid-op-huid-contact in de eerste uren na de geboorte, het liefst door een ervaren zorgprofessional.
  • Altijd zorgen voor een vrije ademweg bij de pasgeborene.
  • Bij niet alerte moeder moet het kind op de rug in de eigen wieg worden gelegd.
  • Ouders informeren over de voorschriften van Veilig Slapen thuis.

Conclusie
Tijdens huid-op-huid-contact kan een acuut levensbedreigende situatie bij de pasgeborene ontstaan in de vorm van SUPC. Het is belangrijk om preventieve maatregelen te nemen voor veilig huid-op-huid-contact. Men dient zich te allen tijde te realiseren dat buikligging niet veilig is en uitsluitend onder toezicht dient plaats te vinden.

Ook interessant!

Kansrijke Start: Wegwijzer ‘Gezond Zwanger Worden’

Het afgelopen jaar hebben verschillende veldpartijen samengewerkt om aanstaande ouders en (zorg)professionals bewust te maken van het belang van gezond zwanger worden. Door als (zorg)professional de vraag te stellen: ‘Wilt […] Lees meer

Gezocht: kraamverzorgenden en intakers

Op verzoek van TNO en GGD Hollands Midden brengen wij het volgende onder je aandacht: Ben je geïnteresseerd in het werken met cliënten met een migratie-achtergrond? Ben je een kraamzorg-intaker […] Lees meer

Vanaf 10 augustus treedt hitteplan in werking

Na overleg met het KNMI heeft het RIVM besloten het Nationaal Hitteplan te activeren. Dit geldt vanaf woensdag 10 augustus 2022 voor alle provincies en houdt waarschijnlijk aan tot na […] Lees meer

Sudocrem Multi-Expert, het meest gebruikte middel bij luieruitslag

De huid is het grootste orgaan van het menselijk lichaam en het beschermt ons tegen allerlei invloeden van buitenaf. Dit maakt de huid het meest kwetsbare orgaan. De huid van […] Lees meer

Ondersteun moeders om langer borstvoeding te kunnen geven

Moeders kunnen verschillende problemen ervaren tijdens het geven van borstvoeding, met name als het gaat om de eerste dagen na de bevalling. Als kraamverzorgende staan jullie in de unieke positie […] Lees meer

Tips voor gezond eten voor gezinnen die minder te besteden hebben

Met slim inkopen en zo min mogelijk voedsel verspillen kan er bespaard worden op de boodschappen. Zo zijn het checken van de voorraad, het maken van een boodschappenlijstje en het […] Lees meer

Nationaal Hitteplan gedeactiveerd

Vanaf donderdag 21 juli zal het Nationaal Hitteplan worden gedeactiveerd voor het hele land. Het KNMI zal gelijk met deactivatie van het hitteplan code geel intrekken en ook De SMOG […] Lees meer

Geboortecijfers CBS

Het CBS maakt maandelijks het geboortecijfer bekend en Bo Geboortezorg brengt dit maandelijks in kaart. Dit zijn de cijfers tot en met mei 2022, dit jaar gemiddeld 13.412 geboortes per […] Lees meer

Nationaal hitteplan vanaf 18 juli 2022

Van maandag tot en met woensdag worden zeer hoge temperaturen verwacht in Nederland. Door de warmte kunnen mensen onder andere last krijgen van duizeligheid, hoofdpijn, misselijkheid en flauwte. Zowel extreme […] Lees meer

Heeft een baby extra water nodig bij warm weer?

Nu de zomer is begonnen en het warme weer er (hopelijk) aankomt, geven wij je hieronder informatie over de babyvoeding: Voor baby’s jonger dan 6 maanden is het advies om […] Lees meer