Huid op huid is oké, maar doe het veilig!

Gepubliceerd 27 juni 2018

Huid-op-huid-contact bevordert de moeder-kind-binding en borstvoeding, en is daarom heel belangrijk. Het kan echter ook een groot risico meebrengen voor de pasgeborene. Als kraamverzorgende draag je er zorg voor, dat het huid-op-huid-contact op een veilige manier gebeurt.

Op de conferentie Zorg rond de pasgeborene van SCEM gaven dr. Djien Liem (kinderarts-neonatoloog, Amalia Kinderziekenhuis, Radboudumc) en dr. Ben Semmekrot (kinderarts, Canisius Wilhelmina Ziekenhuis) een presentatie over het risico van huid-op-huid-contact zonder toezicht. Wij vinden het belangrijk dat kraamverzorgenden hiervan weten en veiligheidsmaatregelen nemen.
Huid-op-huid-contact bevordert de borstvoeding en moeder-kind binding. De  toepassing hiervan is echter niet zonder gevaar voor de pasgeborene. Wereldwijd zijn er incidenten beschreven tijdens huid-op-huid-contact, waarbij pasgeborenen in een levensbedreigende situatie zijn aangetroffen: dit wordt Sudden Unexpected Postnatal Collapse (SUPC) genoemd.

Hoe vaak komt SUPC voor?
SUPC komt bij voldragen pasgeborenen tussen 2,6 en 3,5 per 100.000 levendgeborenen. Bij een geboortecijfer van 180.000 levendgeborenen per jaar kunnen we in Nederland jaarlijks tussen 5 en 6 SUPC gevallen verwachten.

Wanneer treedt SUPC op?
SUPC treedt veelal op binnen 2 uur na de bevalling, met variatie van 24 uur tot een week.

Wat zijn de gevolgen van SUPC?
Gevolgen van SUPC kunnen heel ernstig zijn, met een  sterftekans variërend tussen 27 tot 80%. Van de overlevenden hebben 0 tot 83% een neurologische stoornis overgehouden.

De belangrijke risicofactoren zijn:

  • Primipara: weinig ervaring met pasgeborenen, waardoor ze de signalen van een pasgeborene in nood niet snel zullen herkennen.
  • Risicovolle ligging: tijdens HOH contact meestal in buikligging op de borst of buik van de moeder of in zijligging heel dichtbij de moeder. Dit is een risicovolle ligging voor pasgeborenen en een belangrijke risicofactor voor wiegendood.
  • Te weinig toezicht voor de pasgeborene:
    • Verminderd toezicht door de zorgprofessionals (bezuiniging personeel)
    • Verminderd toezicht door de moeder
    • Vermoeidheid bij moeder
  • Gebruik van sederende pijnstilling tijdens de partus door de moeder
  • Afgeleide aandacht van de moeder (bv door chatten via mobiele telefoon)
  • Obesitas bij de moeder: vaak ook met grote borsten, waardoor de ademweg van het kind belemmerd kan worden.

Deze veiligheidsmaatregelen kun jij nemen:
Gezien de voordelen moet huid-op-huid-contact niet vermeden worden. Wel moeten kraamverzorgenden ervoor zorgen dat dit veilig gebeurt. Gelet op de risicofactoren kan de kraamzorg het volgende doen:

  • Bij primipara goede voorlichting geven over het herkennen van signalen van pasgeborenen in nood.
  • Continu toezicht voor de pasgeborene tijdens huid-op-huid-contact in de eerste uren na de geboorte, het liefst door een ervaren zorgprofessional.
  • Altijd zorgen voor een vrije ademweg bij de pasgeborene.
  • Bij niet alerte moeder moet het kind op de rug in de eigen wieg worden gelegd.
  • Ouders informeren over de voorschriften van Veilig Slapen thuis.

Conclusie
Tijdens huid-op-huid-contact kan een acuut levensbedreigende situatie bij de pasgeborene ontstaan in de vorm van SUPC. Het is belangrijk om preventieve maatregelen te nemen voor veilig huid-op-huid-contact. Men dient zich te allen tijde te realiseren dat buikligging niet veilig is en uitsluitend onder toezicht dient plaats te vinden.

Ook interessant!

Groeigids.nl; Nieuwsbrief Borstvoeding

Op Groeigids.nl vinden ouders online alle informatie over gezond opgroeien en opvoeden van kinderen per levensfase. Er is een Groeigids app, een Groeigids ouderchat en worden er regelmatig nieuwsbrieven uitgegeven […] Lees meer

Moeders van Morgen Lareb lanceert de MediMama app

Moeders van Morgen Lareb lanceert de MediMama app. In de MediMama app kan je makkelijk en snel informatie vinden over de veiligheid van zelfzorgmiddelen tijdens de zwangerschap en de borstvoedingsperiode. […] Lees meer

Onderzoek tekorten aan medewerkers in de Geboortezorg; Help mee de vragenlijst te verspreiden!

Oproep voor zorgverleners Het is al langere tijd duidelijk dat de toegankelijkheid van de Geboortezorg onder druk staat vanwege capaciteitsproblemen. In 2023 hebben de geboortezorgpartijen gewerkt aan een ‘plan van […] Lees meer

Teleurstelling bij jonge ouders over stoppen met borstvoeding

Persbericht van Voedingscentrum d.d. 7 mei 2024. 71% van de vrouwen stopt eerder met het geven van borstvoeding dan ze hadden gehoopt. Twee derde was hierover teleurgesteld. 53% van de […] Lees meer

Opmars kinkhoest en mazelen

Kinkhoest Kinkhoest is een infectie van de luchtwegen die veroorzaakt wordt door een bacterie. De bacterie maakt een gifstof aan, waardoor hoestbuien ontstaan. Deze hoestbuien kunnen 3-4 maanden aanhouden. Kinkhoest […] Lees meer

Enorme opsteker voor de kraamzorg!

Vakbonden en BO Geboortezorg hebben een onderhandeling in de CAO bereikt! Het onderhandelakkoord omvat onder andere salarisafspraken, waarbij werknemers in de kraamzorg vanaf 1 januari 2024 een structurele salarisverhoging van […] Lees meer

Nieuw zorgpad borstvoeding: Een handige tool voor professionals in de zorg rondom borstvoeding!

Vanuit de Landelijke Borstvoedingsraad is een speciaal zorgpad ontwikkeld voor alle professionals in de zorg rondom borstvoeding. Het nieuw ontwikkelde zorgpad biedt een houvast om alle verschillende professionals goed met […] Lees meer

Enquête vanuit Beatrix Kinderziekenhuis Groningen (UMCG)

Ben jij een ervaren kraamverzorgende die bekend is met palliatieve zorg voor pasgeborenen? Jouw expertise is van onschatbare waarde voor de ontwikkeling van de Richtlijn perinatale palliatieve zorg!   Doe […] Lees meer

Kinderwensverkenning : Programma Nu Niet Zwanger (NNZ)

Het is belangrijk dat iemand kan nadenken over een actuele kinderwens en daar een geïnformeerde keuze over maakt.  Als kraamverzorgende ben je aanwezig tijdens een bijzondere en intieme periode en […] Lees meer

Vreugde in Zoetermeer: Geboortezorg blijft tóch in HagaZiekenhuis

Wat Zoetermeer hoopte, gebeurt: het HagaZiekenhuis investeert toch in Geboortezorg in het Zoetermeerse ziekenhuis. Bestuursvoorzitter Peter van der Meer lichtte donderdagochtend het personeel van het Zoetermeerse ziekenhuis in. Wederom zijn […] Lees meer