Huid op huid is oké, maar doe het veilig!

Gepubliceerd 27 juni 2018

Huid-op-huid-contact bevordert de moeder-kind-binding en borstvoeding, en is daarom heel belangrijk. Het kan echter ook een groot risico meebrengen voor de pasgeborene. Als kraamverzorgende draag je er zorg voor, dat het huid-op-huid-contact op een veilige manier gebeurt.

Op de conferentie Zorg rond de pasgeborene van SCEM gaven dr. Djien Liem (kinderarts-neonatoloog, Amalia Kinderziekenhuis, Radboudumc) en dr. Ben Semmekrot (kinderarts, Canisius Wilhelmina Ziekenhuis) een presentatie over het risico van huid-op-huid-contact zonder toezicht. Wij vinden het belangrijk dat kraamverzorgenden hiervan weten en veiligheidsmaatregelen nemen.
Huid-op-huid-contact bevordert de borstvoeding en moeder-kind binding. De  toepassing hiervan is echter niet zonder gevaar voor de pasgeborene. Wereldwijd zijn er incidenten beschreven tijdens huid-op-huid-contact, waarbij pasgeborenen in een levensbedreigende situatie zijn aangetroffen: dit wordt Sudden Unexpected Postnatal Collapse (SUPC) genoemd.

Hoe vaak komt SUPC voor?
SUPC komt bij voldragen pasgeborenen tussen 2,6 en 3,5 per 100.000 levendgeborenen. Bij een geboortecijfer van 180.000 levendgeborenen per jaar kunnen we in Nederland jaarlijks tussen 5 en 6 SUPC gevallen verwachten.

Wanneer treedt SUPC op?
SUPC treedt veelal op binnen 2 uur na de bevalling, met variatie van 24 uur tot een week.

Wat zijn de gevolgen van SUPC?
Gevolgen van SUPC kunnen heel ernstig zijn, met een  sterftekans variërend tussen 27 tot 80%. Van de overlevenden hebben 0 tot 83% een neurologische stoornis overgehouden.

De belangrijke risicofactoren zijn:

  • Primipara: weinig ervaring met pasgeborenen, waardoor ze de signalen van een pasgeborene in nood niet snel zullen herkennen.
  • Risicovolle ligging: tijdens HOH contact meestal in buikligging op de borst of buik van de moeder of in zijligging heel dichtbij de moeder. Dit is een risicovolle ligging voor pasgeborenen en een belangrijke risicofactor voor wiegendood.
  • Te weinig toezicht voor de pasgeborene:
    • Verminderd toezicht door de zorgprofessionals (bezuiniging personeel)
    • Verminderd toezicht door de moeder
    • Vermoeidheid bij moeder
  • Gebruik van sederende pijnstilling tijdens de partus door de moeder
  • Afgeleide aandacht van de moeder (bv door chatten via mobiele telefoon)
  • Obesitas bij de moeder: vaak ook met grote borsten, waardoor de ademweg van het kind belemmerd kan worden.

Deze veiligheidsmaatregelen kun jij nemen:
Gezien de voordelen moet huid-op-huid-contact niet vermeden worden. Wel moeten kraamverzorgenden ervoor zorgen dat dit veilig gebeurt. Gelet op de risicofactoren kan de kraamzorg het volgende doen:

  • Bij primipara goede voorlichting geven over het herkennen van signalen van pasgeborenen in nood.
  • Continu toezicht voor de pasgeborene tijdens huid-op-huid-contact in de eerste uren na de geboorte, het liefst door een ervaren zorgprofessional.
  • Altijd zorgen voor een vrije ademweg bij de pasgeborene.
  • Bij niet alerte moeder moet het kind op de rug in de eigen wieg worden gelegd.
  • Ouders informeren over de voorschriften van Veilig Slapen thuis.

Conclusie
Tijdens huid-op-huid-contact kan een acuut levensbedreigende situatie bij de pasgeborene ontstaan in de vorm van SUPC. Het is belangrijk om preventieve maatregelen te nemen voor veilig huid-op-huid-contact. Men dient zich te allen tijde te realiseren dat buikligging niet veilig is en uitsluitend onder toezicht dient plaats te vinden.

Ook interessant!

Coronavaccinatie

Vanaf 6 januari 2021 worden de eerste Nederlanders gevaccineerd tegen corona, wat helpt om corona te bestrijden in Nederland. Er zijn niet meteen voldoende vaccins voor iedereen. Er wordt nu […] Lees meer

De ‘Nederlandse thuisbevalcultuur’ wordt toegevoegd aan de lijst van Nederlands Immaterieel Erfgoed

Een werkgroep bestaande uit twee verloskundigen namens de Koninklijke Nederlandse Organisatie van Verloskundigen (KNOV) en een kraamverzorgende namens de Nederlandse Beroepsvereniging voor Kraamverzorgenden (NBvK) hebben een borgingsplan geschreven wat donderdag […] Lees meer

TV-toespraak van minister-president Mark Rutte

Naar aanleiding van de TV-toespraak van onze minister-president Mark Rutte op 14 december zijn er voor de kraamverzorgenden nauwelijks veranderingen in de werkwijze, maar er zijn wel een aantal aanbevelingen: […] Lees meer

Toename plotseling onverwacht overlijden baby’s

Wanneer je kind overlijdt stort je wereld in. Dus wanneer het lijkt dat het aantal baby’s dat plots en onverwacht overlijdt lijkt toe te nemen dan wordt het tijd om […] Lees meer

Digitale gegevensuitwisseling?

Je kunt zo gek niet bedenken of je kunt het wel online regelen, bestellen of vinden. Toch kan het digitaal delen van de juiste, relevante zorggegevens in de geboortezorg (en […] Lees meer

Maatregelen n.a.v. de persconferentie op 17 november 2020

Het maximaal aantal externe bezoekers is weer aangepast. (zie ook maatregelen 14 oktober). Het dringend advies van uit de kraamzorgsector blijft het externe bezoek zoveel mogelijk te beperken. Daarnaast wordt […] Lees meer

Onderzoek aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling

In 13 Veilig-thuis regio’s heeft het Verweij-Jonker instituut kinderen gevolgd waar partnergeweld of kindermishandeling speelt.  De uitkomsten laten zien hoe hardnekkig de kindermishandeling en partner geweld zijn en dat het […] Lees meer

Het gebruik van borstvoedingsthee met venkel en anijs wordt afgeraden!

Het gebruik van borstvoedingsthee met venkel en anijs wordt door het Voedingscentrum afgeraden voor zwangeren en vrouwen die borstvoeding geven. Borstvoedingsthee met venkel en anijs bevat namelijk aromastoffen (allylalkoxybenzenen) zoals […] Lees meer

Ondersteun moeders om langer borstvoeding te kunnen geven

Moeders kunnen verschillende problemen ervaren tijdens het geven van borstvoeding, met name als het gaat om de eerste dagen na de bevalling. Als kraamverzorgende staan jullie in de unieke positie […] Lees meer

Scholing (kinder)-EHBO, Reanimatie en Acute verloskunde tijdens de Corona periode

Het bijhouden van je kennis en vaardigheden op het gebied van (kinder)-EHBO, Reanimatie en Acute Verloskunde is een belangrijk onderdeel van je kwaliteitsregistratie in ons register. Daar is samen met […] Lees meer