Onderzoekers van de Universiteit van Amsterdam zijn erachter gekomen dat de mate waarin ouders in staat zijn om de gedachten en gevoelens van hun baby op een juiste manier te kunnen lezen – ook wel ‘mentaliseren’ genoemd – een belangrijke rol blijkt te spelen in het voorspellen van gehechtheid.
Baby’s hechten zich aan hun ouders om vanuit een evolutionair oogpunt te kunnen overleven. Een baby die veilig gehecht is, ervaart de ouder als een veilige basis en thuishaven. Wanneer een baby stress, pijn of andere negatieve gevoelens ervaart, zoekt het daarom steun bij de ouder en kan zich door het contact met de ouder laten kalmeren. Daarnaast voelt een veilig gehechte baby zich in de buurt van de ouder vrij om de omgeving te verkennen en te exploreren. Veilig gehechte kinderen zijn onder andere beter in het reguleren van emoties, hebben een positiever beeld van zichzelf en anderen, en minder emotionele en gedragsproblemen.
De onderzoekers hebben gekeken of er een relatie is tussen de neiging van ouders om de gevoelens en gedachten van hun baby te lezen en een veilige gehechtheid van de baby aan de ouder. Daarnaast onderzochten zij of er een relatie bestaat tussen de neiging van ouders om de gevoelens en gedachten van hun baby te lezen en sensitief opvoedgedrag van ouders.
Eerdere onderzoeken lieten al zien dat er grote verschillen zijn tussen ouders in de mate waarin zij mentaliseren. Een mentaliserende ouder ziet bijvoorbeeld aan welk speelgoed de baby de voorkeur geeft, of ziet wanneer de baby overprikkelt raakt van een kiekeboe spelletje, of wanneer de baby nieuwsgierig is naar een kat die langsloopt. Een ouder die moeite heeft met mentaliseren, leest deze signalen van de baby niet goed, De ouder projecteert bijvoorbeeld zijn/haar eigen angst of frustratie op de baby, of heeft weinig oog voor de eigen wensen/voorkeuren van de baby. Het verkeerd lezen van signalen van de baby komt bij iedere ouder voor, maar wanneer dit de overhand heeft, kan het de ontwikkeling van de baby negatief beïnvloeden.
Het verkeerd interpreteren van de signalen van de baby kan allerlei oorzaken hebben, zoals het moeilijk vinden om te accepteren dat de baby negatieve emoties heeft, stress bij de ouder, of het over- of onderschatten van de vaardigheden van de baby. Daarnaast is de hechting van de ouder aan zijn/haar eigen ouder van belang. Een ouder die zelf onveilig gehecht is, heeft een verhoogd risico op moeite met mentaliseren op latere leeftijd.
De onderzoekers concludeerden dat ouders die goed konden mentaliseren beter in staat zijn om gepast te reageren op het gedrag van hun baby, wat vervolgens weer een hogere kans op een veilige gehechtheid voorspelt. Het vermogen van de ouder om de signalen van de baby te kunnen lezen blijkt dus een sterke aanwijzing voor een positieve start van de ontwikkeling van het kind.
